Letsel? Wanneer is de sportvereniging aansprakelijk?  26-04-2019

Door Kimberley Kuijpers

Regelmatig komt de vraag naar voren wanneer een vereniging nou precies aansprakelijk is en wanneer niet. Reden genoeg om daar eens meer duidelijkheid over te geven. Uitgangspunt in het aansprakelijkheidsrecht is dat ieder zijn eigen schade draagt. Dit houdt in dat in beginsel een ieder de nadelige en ongunstige gevolgen van gebeurtenissen die hem treffen zelf behoort te dragen. Hierop zijn echter uitzonderingen gemaakt in de wet.

In de situatie van de vereniging wordt de aansprakelijkheid meestal gebaseerd op de onrechtmatige daad. Essentieel daarbij is de vraag wanneer een gedraging van de vereniging als onrechtmatig kan worden bestempeld.

Van een onrechtmatige gedraging is sprake indien (i) een inbreuk wordt gemaakt op een recht, (ii) in strijd wordt gehandeld met een wettelijke plicht of (iii) met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Onder deze laatste categorie valt de maatschappelijke zorgvuldigheid: had de betrokkene anders moeten handelen op basis van wat hij wist of behoorde te weten? Om te bepalen of betrokkene onzorgvuldig handelde en daarbij dus een gevaar voor een ander in het leven heeft geroepen, dienen de Kelderluik-criteria nagelopen te worden:

  • De mate van waarschijnlijkheid waarmee de niet-inachtneming van de vereiste oplettendheid en voorzichtigheid kan worden verwacht

  • De hoegrootheid van de kans dat daaruit ongevallen ontstaan

  • De ernst die de gevolgen daarvan kunnen hebben

  • De mate van bezwaarlijkheid van te nemen veiligheidsmaatregelen

Het is dus vooral van belang of de (eventuele) onrechtmatige daad voorkomen had kunnen worden. Voorkomen is namelijk beter dan genezen: in de fase die voorafgaat aan de gebeurtenis die aansprakelijkheid schept, bestaat de verplichting om de schade te voorkomen. Hiervoor dient de zorgplicht in acht te worden genomen. Schending van de zorgplicht levert onrechtmatig handelen op. Indien wordt voldaan aan alle overige voorwaarden van een onrechtmatige daad is de vereniging aansprakelijk.

Kortom, in beginsel is de persoon zelf aansprakelijk voor de schade die hij/zij lijdt. Dat is het uitgangspunt, maar daar zijn uitzonderingen op. Indien de vereniging onrechtmatig handelt, is zij verantwoordelijk voor de schade die als gevolg daarvan is ingetreden. Om te voorkomen dat een vereniging onrechtmatig handelt, dient de vereniging haar zorgplicht in acht te nemen.

De vereniging dient voldoende inspanning te hebben geleverd om de schade te voorkomen. Het advies is dan ook om bij evenementen en andere activiteiten van de vereniging (of het sportcomplex) een risicoanalyse te maken en te onderzoeken welke voorzorgsmaatregelen door de vereniging genomen kunnen worden. Dit kan soms vrij eenvoudig door bijvoorbeeld het plaatsen van een waarschuwing. Het is daarnaast aan te raden om goede verzekeringen af te sluiten, zodat zij de (eventuele) schade kunnen vergoeden. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan de bestuurders- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.

Het is niet mogelijk om “zomaar” onder de aansprakelijkheid uit te komen door middel van een exonoratie bijvoorbeeld (uitsluiting van aansprakelijkheid). De vereniging kan dus niet haar aansprakelijkheid uitsluiten door bijvoorbeeld het plaatsen van een bord waarin de aansprakelijkheid wordt uitgesloten. De wet schrijft namelijk voor dat een exonoratie niet in strijd mag zijn met de openbare orde of de goede zeden. Het mag ook niet onredelijk bezwarend zijn of in strijd zijn met de redelijkheid en billijkheid. Zo kunt u zich bijvoorbeeld niet verschuilen achter een exonoratie voor diefstal uit kleedkamers wanneer u geen kluisjes ter beschikking heeft gesteld.

Vragen over het voorgaande? Onze sportjuristen staan voor U klaar.

Kimberley Kuijpers
Juridisch Sportloket