Geschilbeslechting en tuchtrecht binnen de sport  20-05-2019

Door Kimberley Kuijpers

Geschilbeslechting binnen de sport… hoe zit dat precies? Kan een sporter zomaar naar de civiele rechter stappen? Of moet een sporter andere regels volgen om zijn of haar gelijk te krijgen?

Doordat er verschillende soorten sportrechtelijke procedures mogelijk zijn en er veel wisselwerking is tussen internationale en nationale belangen, is de geschilbeslechting binnen het sportrecht een complex rechtsgebied. Over dit onderwerp kan een ellenlang artikel worden geschreven, maar ik ga het kort en bondig aan U uit leggen. 

Er bestaan twee typen sportrechtelijke procedures: geschilbeslechting en tuchtrecht. Tuchtrecht is een vorm van geschilbeslechting, toch wordt met dit onderscheid getracht een tweedeling te maken tussen verticale geschillen waarbij sportbonden bestraffende maatregelen opleggen aan hun leden enerzijds en horizontale contractuele geschillen tussen leden van sportbonden anderzijds.

Tuchtrecht is verenigingsrecht waar atleten, clubs, nationale bonden, continentale bonden en internationale bonden aan gebonden zijn. Zij zijn hieraan gebonden middels een arbeidsovereenkomst, licentie, deelnameformulier of een direct lidmaatschap van een bepaalde sportbond. Bijna iedere sportbond hanteert zijn eigen tuchtreglement. Het tuchtrecht maakt deel uit van het civiele recht. Hierdoor zijn strafrechtelijke beginselen niet direct van toepassing op tuchtrechtelijke procedures.

Van tuchtrechtelijke geschillen is sprake indien het gaat om gebruik van doping, overtredingen (rode kaarten of andere grove overtredingen tijdens een wedstrijd), match-fixing, financial fair play, supportersgeweld, corruptie, niet nakomen van in kracht van gewijsde gegane beslissingen van sportbonden, et cetera. Indien hiervan sprake is, zal in eerste instantie naar het tuchtrecht van de bond gegrepen worden. Dit brengt met zich mee dat de burgerlijke rechter op dat moment niet in beeld komt.

Van geschilbeslechting is sprake, indien er conflicten zijn tussen voetbalclubs met betrekking tot de transfer van een voetballer, arbeidsgeschillen tussen voetbalclubs en voetballers, geschillen tussen voetbalclubs/spelers en intermediairs, geschillen omtrent image rights van atleten et cetera. Ook in dit geval blijft de burgerlijke rechter in eerste instantie buiten schot. Sportbonden voorzien namelijk ook in geschilbeslechting voor hun leden. Zo heeft de FIFA de Dispute Resolution Chamber ingesteld en is er op nationaal niveau een Arbitragecommissie ingesteld door de KNVB.

Ondanks het feit dat sportbonden geschilbeslechting zoveel mogelijk zelf willen afdoen, blijft er een belangrijke rol weggelegd voor de civiele rechter. Een tuchtrechtelijke of arbitrale sanctie kan worden getoetst door de civiele rechter. Dat kan het geval zijn indien in strijd met de wet, statuten of een intern reglement is gehandeld of wanneer de gebondenheid aan de beslissing, gelet op de inhoud of de wijze van totstandkoming daarvan, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. De civiele rechter kan het tucht- of arbitrale vonnis dan vernietigen. 

Een atleet of club zal dus in eerste instantie moeten grijpen naar het tuchtrecht of de geschilbeslechting binnen de sport zelf, aangezien hij/zij daaraan gebonden is op het moment dat hij of zij zich aansluit bij de bond of vereniging.

Vragen over het voorgaande? Onze sportjuristen staan voor U klaar.
 

Kimberley Kuijpers
Juridisch Sportloket