Het Tuchtrecht: grof geschut bij wangedrag  13-08-2013

Door Lars Westhoff

Afgelopen (sport)seizoen hebben we het veelvuldig meegemaakt, wangedrag op de sportvelden. Van mishandelingen tot scheldpartijen, alles is de revue gepasseerd. Het één en ander met als dieptepunt het overlijden van grensrechter Nieuwenhuizen. Vervolgens werd het stokpaardje van de gemiddelde Nederlander van stal gehaald: harder straffen! Doch bestuurders en leden van de tuchtcommissies, wanneer U meegaat in deze roep, kunt U weleens voor het voldongen feit komen te staan dat U wordt teruggefloten door de rechter. Daarom in deze bijdrage een korte plaatsbepaling van het tuchtrecht en enige valkuilen waarmee U rekening dient te houden.

De plaats van het Tuchtrecht
In de basis is het tuchtrecht een onderdeel van de in een bepaalde groep geldende gedragsregels. Het tuchtrecht is met name gericht op het corrigeren van ongewenst groepsgedrag. Dat het gaat om een correctie van groepsgedrag, impliceert al dat niet iedereen zomaar kan worden onderworpen aan het tuchtrecht van een sportvereniging of sportbond. Personen kunnen onderworpen zijn aan tuchtrecht op basis van een lidmaatschapsverhouding, licentie, arbeidsovereenkomst of een combinatie van deze verhoudingen. Het is derhalve van belang om eerst te onderzoeken of de aan te spreken persoon onderworpen is aan het tuchtrecht.

Gebreken in de besluiten
Indien een tuchtrechtelijk besluit niet overeenkomstig de wet, statuten, reglementen of de redelijkheid en billijkheid is genomen, is sprake van een gebrekkig besluit. Zo is het voorgekomen dat volgens de statuten een tuchtcommissie bevoegd was om tuchtmaatregelen te nemen, maar toch het bestuur een tuchtmaatregel oplegde. Met als gevolg dat de rechter het bestuur terugfloot. Houdt U daarom aan de door Uzelf opgestelde regels!

Redelijkheid en billijkheid
De aard en zwaarte van tuchtrechtelijke sancties kunnen van vereniging tot vereniging verschillen. Dat is logisch: het gaat bij tuchtrecht immers om groepscorrectie en iedere vereniging heeft een eigen cultuur en eigen omgangsnormen. Hoewel de aard en zwaarte van de tuchtrechtelijke sanctie van de omstandigheden van het geval afhankelijk zijn, is het wel zo dat binnen de groep gelijke gevallen gelijk behandeld moeten worden. Hier komen we op het punt waarbij verdubbeling van de strafmaat juridisch ontoelaatbaar kan zijn, ook al is de achterliggende gedachte in de basis niet verkeerd (terugdringen van geweld op de velden). Het kan namelijk niet zo zijn dat wanneer een speler voor het slaan van de scheidsrechter in 2012 voor vijf wedstrijden wordt uitgesloten van deelname aan wedstrijden en in 2013 voor hetzelfde feit een jaar wordt geschorst. Het is niet onwaarschijnlijk, dat een rechter in dat geval de tenuitvoerlegging van de tuchtmaatregel zal verbieden wegens strijdigheid met het gelijkheidsbeginsel. Ten slotte zij vermeld dat tuchtrechtelijke sancties immer in verhouding dienen te staan tot de overtreding in het kader van de proportionaliteit.

Advies
Gezien hetgeen zojuist is uiteengezet, is het bestuurders en leden van tuchtcommissies aan te raden niet rücksichtsloos, omwille van het toenemende geweld te grijpen naar zwaardere straffen. Tevens is het noodzakelijk om op een zorgvuldige wijze tot een tuchtrechtelijke uitspraak te komen. U loopt immers de aanmerkelijke kans dat U anders wordt teruggefloten door de rechter.

Mocht U naar aanleiding van het bovenstaande vragen hebben, of opmerkingen, schroomt U dan niet om contact met ons op te nemen.

Lars Westhoff
Para legal sectie sport en recht